Salle du Consistoire

Prediking van Johannes Calvijn

Datering 1850 – 1875 | Abraham van Pelt (1815-1895)

Prediking van Johannes Calvijn in de St. Pieterskerk te Genève. Calvijn was een Frans-Zwitserse theoloog naar wie het Calvinisme is vernoemd. Van Pelt is ook bekend door ‘Luther op de Rijksdag te Worms, en schilderde vooral reformatorische onderwerpen.

De Emmausgangers

Datering 17e eeuw | Abraham Bloemaart (1567-1658)

Niet te verwarren met zijn tijd- en naamgenoot, Abraham Cornelisz. Bloemaert, “vader van de Utrechtse School”. Het schilderij werd geschonken aan de Franse kerk te Voorburg. Toen de Franse kerk in 1947 fuseerde met de Waalse Kerk Den Haag en werd het schilderij overgebracht.

Christus van het kruis gehaald

Datering 1625-1675 | Schilder onbekend

Er is niet veel bekend over dit schilderij. Het dateert uit de 17e eeuw en is geschilderd in de stijl van de Utrechtse School.

Pasteur Charles Chais

Datering 1750 | Jean Fournier (1703 – 1754)

Charles Chais werd geboren in 1701 in Genève, nadat zijn familie zich hier had gevestigd na de herroeping van het Edict van Nantes. Van 1728 – 1764 was hij predikant van de Waalse kerk te Den Haag. Ook was hij hofprediker. In 1734 trouwde hij met Wilhelmina Antonia Pauw (schilderij boven de deur). Onder de hoede van het echtpaar werd het “Hospice Wallonne” gesticht.

Naast dat hij predikant was, was hij lid van de Hollandse Maatschappij der Wetenschappen. In zijn woning aan het Lange Voorhout had hij een grote naturalia-collectie. Hij was ook een voorverchter van variolatie kinderpokken, de historische voorloper van de moderne vaccinatie. Hij pleitte dat bescherming van kinderen tegen pokken, niet in strijd was met het geloof.

Preek in de woestijn

Datering 1785 | Prent van een gravure van B.L. Henriquez naar een tekening van Joseph Boze

Vanaf 1765 werden de protestantse diensten van Nîmes, die formeel werden getolereerd, gehouden aan de poorten van de stad, in de steengroeve Lecques. Joseph Boze woonde in 1780 een dienst bij en maakte er een tekening van die later werd gegraveerd. Na 1837 werd de gravure als litho uitgegeven en sindsdien staat het symbool voor de volharding van de Hugenoten in hun geloof en hun vreedzame verzet tegen vervolging.

Louise de Coligny

Print van een gravure uit 1627 door Willem Jacobsz. Delff

Als dochter van Gaspard de Coligny, admiraal en Hugenotenleider, had Louise geen zorgeloos leven. Tijdens de Bartholomeusnacht van 1572 werden zowel haar vader als kersverse echtgenoot vermoord. Louise, nog maar zestien, wist te ontkomen en vluchtte naar Zwitserland.

Tien jaar later, in 1583, trouwde ze met Willem van Oranje en droeg zij voor het eerst sinds 1572 geen rouwkleding. Een half jaar na de geboorte van hun eerste kind werd Willem van Oranje vermoord en werd ze opnieuw weduwe.
.
Na de moord kreeg de prinses-weduwe de voogdij over zes van Willems kinderen uit zijn derde huwelijk. In 1591 verhuisde Louise op verzoek van haar stiefzoon, Prins Maurits, naar het hof van Den Haag (het huidige Paleis Noordeinde). Zij woonde in de Hofkapel de protestantse diensten bij. Op haar verzoek werd in 1591 de eerste vaste Franstalige predikant aangesteld, Johannes Uyttenbogaert. Vanaf dat moment kon men niet meer om de Waalse Kerk van Den Haag heen.

De Waalse gemeenschap groeide en kreeg gezelschap van prominente figuren van het Hof en invloedrijke politici. Zij was goed bevriend met Johan van Oldenbarnevelt en heeft tevergeefs getracht zijn executie te voorkomen. Louise is na haar overlijden bijgezet in de grafkelder van Oranje-Nassau in de Nieuwe Kerk in Delft.

Hugenotenkruis

Datering onbekend

Het hugenotenkruis kreeg in 1688 zijn vorm dankzij een edelsmid uit Nîmes, in de provincie Languedoc — drie jaar nadat de katholieke koning Lodewijk XIV het Edict van Nantes had herroepen. Voor protestanten, die hun geloof niet meer mochten belijden, werd het een discreet maar krachtig teken van hun identiteit.

Het ontwerp bestaat uit drie symbolische elementen: het Malthezerkruis, de Franse lelies als teken van trouw aan het Franse koningshuis, en een neerdalende duif, symbool van de Heilige Geest. Tussen de armen en lelies ontstaan vier open harten, die het geheel een zachte, bijna meditatieve uitstraling geven.